donderdag 9 juli 2026

CINEMA IS (BIJNA) DOOD

Een sombere toekomstvoorspelling.

Na een dag hard werken kwam Douwe thuis. Hij gooide een diepvriespizza in de oven en zocht zijn favoriete streamer op. Hij had zin in een film. 'Wat wil je vanavond zien?' stond er op het scherm, net boven het lege tekstveld.

Te lui om te typen sprak hij in op zijn afstandsbediening: 'Lekkere actiefilm. Mooi wijf van een jaar of twintig in de hoofdrol. Spannende scenes in de Afrikaanse jungle, gevecht met krokodillen. Paar scènes om te lachen. Beetje romantiek en ruige seks. 

Dat laatste riep hij altijd terwijl hij heel goed wist dat alle streaming platforms onderworpen waren aan de Europese richtlijnen die extreem geweld verbieden en alleen erotiek tussen getrouwde mensen toestonden.

Nog voor zijn pizza klaar was, verschenen de openingscredits op het scherm. 'Return of the Alligator Bitch.' 

Na afloop van de film zou Douwe zeggen dat hij best gelachen had en dat er echt sterke actiescènes in zaten. Hij had het verhaal niet helemaal begrepen maar die hoofdrolspeelster was best om aan te gluren. 

Douwe ging tevreden naar bed.

We zitten aan het einde van een tijdperk. De tijd dat films gemaakt werden door creatieve geesten is voorbij. Er is geen behoefte meer aan scenarioschrijvers die ploeteren op fantasierijke scripts. We hebben geen regisseurs meer nodig die die scripts omzetten in spectaculaire films. 

De film die Douwe bekeek, was ter plekke gegenereerd door AI. Daar was geen scenarioschrijver of regisseur aan te pas gekomen. Ook geen art director of cameraman; geen editor. Niemand dus. 
En niemand anders had de film al eerder gezien. Deze film was speciaal voor Douwe. Douwe kan de film wel aanraden aan iemand anders. En als veel mensen de film leuk vinden komt die misschien in de top-tien van AI-films. 

Was het een goede film? Dat is niet van belang. Douwe is tevreden, de streamer is tevreden en de aandeelhouders zijn tevreden. 
Dat laatste is logisch. Zo'n AI-film is een stuk goedkoper dan een film maken op de ouderwetse manier. Dat kost handenvol geld. En dan moet je ook nog eens afwachten of de film succesvol was. 

Toekomstmuziek? Nee. Technisch is het nu al mogelijk. Met een simpele prompt kan er in een paar minuten een avondvullende speelfilm worden gegenereerd.  
Het zal alleen nog even duren voordat streamers hun platform hebben aangepast aan deze nieuwe werkelijkheid. 

Ik voorspel dat er steeds minder 'normale' films gemaakt gaan worden. Er zal steeds minder werk komen voor cast en crew. AI-films gaan het overnemen, op streaming platforms en in de bioscoop. Werk wordt schaars voor crew en cast. Creatieve banen verdwijnen.
En dat gaat helaas sneller dan we denken. 

In de marge zullen nog films gemaakt blijven worden op de ouderwetse manier. Veelal in stand gehouden door subsidieregelingen van filmfondsen. Kleine films doorgaans, want grote budgetten zijn niet voorhanden en het uitbrengen van films is nauwelijks meer rendabel. 

En er zullen altijd creatievelingen zijn die zelf films - al dan niet met behulp van AI - blijven maken en die via niche-platforms hun publiek kunnen bereiken. 

Maar de Cinema zoals wij die kennen is dan misschien niet dood maar wel hard op weg te verworden tot een digitale zombie.

 

 

zondag 26 april 2026

FAIR PLAY



Bas: "Hé wat kijk jij vrolijk. Ik dacht dat jij moest draaien vandaag?"
Harry: "Heb een uurtje vrij. Ik liep in de weg zeiden ze."
Bas: "In de weg? Wat bedoel je?"
Harry: "Memo niet gekregen? (zwaait met lijvig rapport) Die position paper van FAIR."
Bas: "FAIR? Wat is dat?"
Harry: "Stichting Film Auteurs in Recht."
Bas: "Filmauteurs? Ik dacht dat de regisseur de auteur was?"
Harry: "Niet meer. Een film heeft heel veel auteurs. Lees dit maar. Hierin leggen ze uit dat de regisseur eigenlijk overbodig is." 
Bas: "Overbodig? Je moet de cameraman toch zeggen waar de camera moet komen te staan en welke shots je wil draaien?"
Harry: "Nee joh, allang niet meer. Lees wat hier staat: 'De DoP is werkzaam als eindverantwoordelijke voor het beeld van een film....' Dus ik wacht even tot ie uitgedacht is en ik hoop maar dat ie de set mooi uitgelicht heeft."
Bas: "De set? Je ging die Boeddhistische tempel toch op lokatie in Thailand draaien?"
Harry: "Was het plan, maar de art director had iets anders bedacht. Het is nu een slachterij in de studio geworden. Vind ik jammer, maar is helaas niet anders."
Bas: "Wat vertel je me nu? Jij als regisseur bepaalt toch waar je wil draaien en hoe de art direction eruit ziet?"
Harry: (meewarig) "Bassie, Bassie, dat was vroeger zo. Lees wat er staat: 'De production designer is verantwoordelijk voor het volledige visuele concept van een film wanneer het gaat om stijl, kleur, licht, tijdsperiode, sfeer, vorm en materiaal. De production designer fungeert als een architect en is verantwoordelijk voor alle filmsets'."
Bas: "Maar hoe los je dat dan straks in de montage op?" 
Harry: "Dat staat hier: 'De filmeditor is verantwoordelijk voor de constructie van een film of programma uit het ongemonteerde beeld- en geluidsmateriaal, en voegt naar eigen inzicht, waar nodig, effecten en muziek toe. Hij/zij selecteert het materiaal, bouwt en boetseert, kiest vertelperspectieven binnen scènes, stuurt het tempo en het ritme van de vertelling, en bepaalt de uiteindelijke vorm en inhoud van de verhaal- en vertelconstructie'."
Bas: "Dus jij hebt niks meer in de melk te brokkelen, als regisseur?"
Harry: "Ik ga lekker even op vakantie, ik zie wel wat hij er straks van gemaakt heeft. Hoop dat het leuk wordt."
Bas: "Maar daar ben jij toch verantwoordelijk voor? Voor het eindresultaat? Daar ben je toch voor ingehuurd? Het is toch jouw visie?"
Harry: "
Bassie, Bassie, we maken de film met z'n allen. Iedereen draagt z'n steentje bij. De regisseur is maar een heel klein radartje in het geheel."
Bas: "Hmmm, ik heb het kennelijk altijd verkeerd begrepen. Ik dacht altijd dat de regisseur de spil in het maakproces was. Dat hij alle creatieve inhoudelijke beslissingen nam. Inmiddels niet meer, begrijp ik."
Harry: (kijkt op horloge) "Bijna lunch. Ik hoop dat het dit keer te eten is. Ze doen tegenwoordig maar wat bij de catering, maar daar hoor je FAIR niet over."
 
 
meer info: https://faircbo.nl/
download position paper: https://faircbo.nl/wp-content/uploads/2026/03/FAIRFunctieOverzichtVormgevers20260326.pdf

donderdag 15 januari 2026

ICOONTJE

 


'En, zie je het al?'
'Even goed kijken. Het lijkt op iets van een mond?'
'Warm, je komt in de richting.'
'Ik zie tanden...'
'Precies. Een mond met tanden.'
'Ja, nu zie ik het; een lachende mond.'
'Precies. Een lachende mond. En wat geeft die aan?'
'Uhm... dat er in de film gelachen wordt?'
'Bijna. Dat er in de film komisch bedoelde scenes voorkomen.'
'Dus, daar wil je de kijkers voor waarschuwen?'
'Nou, wij bij de Kijkwijzer constateren alleen maar. Als een film komische scenes bevat dat geven wij dit aan met dit icoontje.'
'Maar, is dat dan erg? Mogen mensen niet meer lachen?'
'Jazeker wel. Maar aan de andere kant moet je niet blind zijn voor de gevaren.'
'Welke gevaren?'
'Kinderen kunnen een heel verkeerd beeld krijgen van wat humor is. En dat kan schadelijk zijn. Voor je het weet denken ze dat Peter Pannekoek grappig is, of besteden ze hun zakcentjes aan De Tatta's 4.'
'Maar lachen is toch gezond?'
'Dacht ik ook tot voor kort, maar er is grote consensus onder wetenschappers dat dat allang niet meer zo is. In Namibië is onlangs een man van achter in de veertig aan een lachbui gestorven.'
'Ja, dat heb ik ook gelezen, stond in alle kranten. Maar lag dat niet aan dat abces van twee kilo dat in zijn nek groeide?'
'Lijkt me sterk.'
'En was hij niet aan het schreeuwen van de pijn en niet aan het lachen, toen die medicijnman dat gezwel zonder verdoving probeerde te verwijderen?'
'Dat vermeldt het rapport niet. Maar we nemen hier bij de Kijkwijzer het zekere voor het onzekere. Wij zijn er om kinderen te beschermen. Kinderen die te lang blootgesteld zijn aan Home Alone zijn vaak onhandelbaar als ze ouder worden. Ze gaan de politiek in of maken films. Dat is al ruim gedocumenteerd. Daar zijn de wetenschappers heel stellig in'
'Dus een film als Flodder krijgt zeker een humor aanduiding van 16 jaar. Daar zitten zoveel grappige scenes in.'
'24 jaar. Dat is mijn volgende voorstel. Niemand onder de 24 jaar mag naar erg grappige films. Dat wordt inmiddels ook wettelijk geregeld en daar gaan lijstraffen op staan. Minstens 24 stokslagen, of tien met een zweep, daar zijn we nog niet helemaal uit.'
'Hmm, klinkt redelijk. Ik kan hier wel in meegaan. En wat heb je daar, nog een icoontje? Dat lijkt wel heel erg op een Swastika.'
'Klopt. Dat wilde ik bewaren voor de rondvraag.'